Propolis ve Sağlıklı Beslenme

diyetisyen-ece-evcil
 Yazar:
Dyt. Ece Evcil
@eceevcil

Propolis Nedir?

Arıların bitki tomurcukları ve salgılarından toplayıp işleyerek ürettiği bir arı ürünüdür.

Arılar kovanlarını böcek ve hayvanların girişini engellemek, peteklerdeki çatlakları onarmak, bakteri ve mantar enfeksiyonlarından korumak amacıyla propolisi kovanın girişine yerleştirir. Böylelikle arılar kovana propolis kaplı bir kanaldan geçerek girerlerve bu sayede hem kendilerinin hem de kovanın hijyenini sağlamış olurlar.

Propolis, kovanı koruyucu bu işlevi sayesinde Yunanca ‘pro’ ön/ giriş ve ‘polis’ anlamına gelen iki kelimeden oluşmuştur. Tarih boyunca insanlar propolisi sağlık alanında çeşitli amaçlarla kullanmışlardır. Eski Mısır, Yunan ve Roma uygarlıklarında propolisin tedavi edici özelliği sayesinde özellikle bazı cilt lezyonları üzerindeki etkinliğinden yarar sağlamışlardır.

Propolisin İçeriği

Propolis çok zengin bir içeriğe sahip olup polifenoller, flavonoitler, kafeik asit, vitamin ve mineral gibi bileşenleri içermektedir. Bitki örtüsü, iklim koşulları, coğrafi bölge farklılıkları gibi detayların propolisin içeriğini değiştirdiği unutulmamalıdır.

Propolisler kullanılmadan önce uygun çözücüler ile ekstre edilerek saflaştırma işleminden geçmektedir. O nedenle propolislerin içeriği, kullanılan çözücünün cinsine ve ekstraksiyon yöntemine göre farklılık gösterebilir.

 

Propolisin Sağlık Üzerine Etkileri

Eski tıp yöntemlerinde de propolisin başlıca kullanım alanları, akne, siğil, çıban gibi cilt sorunları, tansiyon, ateroskleroz gibi kalp ve damar hastalıkları ve diyabet alanında olmuştur.

Bu sebeplerden dolayı son yıllarda propolis üzerinde çok fazla sayıda bilimsel  çalışma yapılmaktadır. Özellikle çalışmaların sonucunda propolisin bağışıklığı düzenleyici, tümör gelişimini önleyici, antimikrobiyal, antienflamatuvar etkisi ve antioksidan olması nedeniyle oksidatif hasarı önleyici özellikleri dikkat çekmektedir.

Propolisin bakteriler, virüsler, mantarlar ve dermofitler gibi patojen mikroorganizmalar üzerindeki etkisi dolaylı olarak bağışıklık sistemini uyararak bu mekanizma üzerinde de etki göstermektedir.

Antioksidan Etki

Reaktif oksijen türleri vücutta hasar oluşturarak hızlı yaşlanmaya neden olduğu gibi kalp ve damar hastalıkları, şeker hastalığı, kanserler ve gut hastalığı gibi önem derecesi yüksek hastalıklara neden olabilir.

Propolis bu serbest radikaller üzerinde yüksek polifenolik içeriğine sahip olduğundan güçlü etki gösterebilmektedir.

Yapılan çalışmalar sonucunda propolisin sulu özütünün, alkollü özütlere oranla daha yüksek polifenolik  içeriğe sahip olması nedeniyle antioksidan etkisinin de daha yüksek olduğu söylenebilir.

Ağır metallere maruzuyet ise vücudun toksik yükünü fazlaca arttırmakta ve çeşitli organ toksisitelerine yol açabilmektedir. Alüminyum doğada en yaygın olarak maruz kaldığımız metallerden biri olarak söylenebilir. Deney hayvanları üzerinden yapılan bir araştırmada, propolisin alüminyuma bağlı karaciğer toksisitesini önleyebildiği ve karaciğer enzim değerlerini düzeltebildiği gözlemlenmiştir.

 

Doku Yenileyici Etki

Cildin çok fazla güneş ışınlarına maruz kalması ciltte kızarıklık ve ödeme neden olabilir. Güneş ışınlarına maruz kalan alanda hem lokal olarak hem de vücutta sistemik olarak bağışıklık sistemi baskılanır ve cilt antioksidanlarının tükenmesine neden olur.

Propolis bu güneş ışınlarına maruz kalan cilt üzerindeki oksidatif hasarı, yangı tepkimesini ve bağışıklığı baskılayıcı etkiyi  önleyebilmektedir.

 

Metabolizma Üzerinde Etkisi

Polifenolik bileşiklerin ve flavonoitlerin diyabet, obezite, metabolik sendrom gibi önemli sağlık sorunlarında rol oynadığını söylebiliriz. Özellikle bu bileşenlerden zengin olan propolis için de bu sağlık sorunları üzerindeki olası etkileri araştırılmıştır. Propolis uygulaması özellikle lipit metabolizmasında etki göstererek kolesterol oranlarında da belirgin bir düşme sağlayabilmektedir.

Propolisin ayrıca antioksidan içeriğinden dolayı pankreas hücrelerinde oksidatif hasarı önleyerek kan şekeri kontrolü sağlayabileceği söylenebilir.

 

Önerilen Propolis Miktarı Nedir ?

Genel olarak resmi bir doz sınırlaması olmamasıyla birlikte önerilen günlük doz 1.4 mg/kg, yani 70 kg ağırlığındaki bir yetişkin için yaklaşık günde 100 miligram uygulanması önerilmektedir.

Başta bağışıklık olmak üzere insan sağlığı üzerinde pek çok faydaya sahip olan propolisi doz ayarlaması yaparak kullanabilirsiniz.

Dyt. Ece Evcil

Fonksiyonel Tıp Diyetisyeni

 

 -------------------------------------------------------------------------------------

 

Bu Blog yazısını sonuna kadar okuduğunuz için çok teşekkür ederiz. Umarız sizler için faydalı olmuştur.
Ayrıca yazıyı sonuna kadar okuyup bize vakit ayırdığınız için "glamiblog10" kodu ile tüm ürünlerde geçerli %10 indirim hakkı kazandınız. 
İndirimden yararlanmanız için sizi online mağazamıza bekliyoruz.


Not: %10 indirim hediyesinden sınırlı sayıda müşterimiz yararlanabilecektir.
Bu kişi sayısı glamiko.com üzerinden belirlenmiş olup kullanım sayısına ulaşınca sonlandırma hakkına sahiptir.